Reiki ma ponad sto lat. Przez ten czas przeszło drogę od japońskiej góry, przez Hawaje i Stany Zjednoczone, aż do gabinetów terapeutycznych w całej Europie. To historia jednego człowieka, jego duchowego poszukiwania i odkrycia, które zmieniło życie milionów ludzi na całym świecie. Skąd tak naprawdę pochodzi Reiki i kto je stworzył?

Japońskie korzenie Reiki

Reiki powstało w Japonii na początku XX wieku. Żeby zrozumieć jego historię, trzeba cofnąć się do kultury, w której wyrosło. Japonia od wieków pielęgnuje tradycje pracy z energią życiową — zwaną Ki (w języku chińskim: Chi lub Qi). Pojęcie Ki pojawia się w japońskiej medycynie, sztukach walki, a nawet w codziennym języku: wyrażenie „Ki ga tsuku" (dosłownie „Ki zwróciło uwagę") oznacza po prostu „zorientować się".

To właśnie w tej kulturze energetycznego myślenia o świecie wyrastał Mikao Usui — człowiek, któremu zawdzięczamy Reiki.

Mikao Usui – twórca Reiki

Mikao Usui urodził się 15 sierpnia 1865 roku w Taniai, małej wiosce w prefekturze Gifu w Japonii. Od młodości interesował się medycyną, psychologią i duchowością — studiował buddyzm i shintoizm, uczył się też praktyk chrześcijańskich, kiedy przez pewien czas przebywał na Zachodzie.

W 1922 roku, mając 57 lat, Usui udał się na górę Kurama nieopodal Kioto. Góra ta od wieków uważana jest za miejsce o wyjątkowej mocy duchowej. Usui spędził tam 21 dni na odosobnieniu — pościł, medytował i modlił się, praktykując surową buddyjską technikę zwaną kushu shinren.

Według tradycji ostatniego dnia, kiedy było już niemal ciemno, Usui doświadczył nagłego przepływu energii — jasnego światła, które wniknęło w jego głowę przez czubek czaszki. Po chwili utrata przytomności i stan głębokiego spokoju. Kiedy się ocknął, odkrył, że posiada zdolność uzdrawiania przez dotyk i że rozumie sposób jej przekazywania innym.

To doświadczenie Usui nazwał Reiki — energią życiową kierowaną wyższą mądrością.

Pierwsze lata praktyki — Tokio i trzęsienie ziemi

Po powrocie do Kioto Usui założył w 1922 roku szkołę nazwaną Usui Reiki Ryoho Gakkai (Stowarzyszenie Metody Leczniczej Reiki według Usui). Szybko zdobył renomę jako wyjątkowy terapeuta i nauczyciel.

Przełomowy moment nastąpił w 1923 roku. W Tokio i okolicach wybuchło jedno z największych trzęsień ziemi w historii Japonii — Wielkie Trzęsienie Ziemi Kanto. Zginęło ponad 100 tysięcy osób, setki tysięcy zostało rannych i bez dachu nad głową. Usui przez długie tygodnie bezpłatnie pomagał ofiarom, pracując nad rannymi i poszkodowanymi za pomocą Reiki. Jego praca sprawiła, że sława metody rozeszła się po całym kraju.

Mikao Usui zmarł 9 marca 1926 roku na udar. Przez cztery lata aktywnej nauki zdążył wyuczyć 2 000 uczniów i 16 mistrzów — to oni kontynuowali jego dzieło.

Chujiro Hayashi – drugi filar tradycji

Jednym z mistrzów wyuczonych przez Usui był Chujiro Hayashi — emerytowany kapitan marynarki wojennej o gruntownym wykształceniu medycznym. Hayashi otworzył w Tokio klinikę Reiki i zaczął systematycznie dokumentować swoje obserwacje: które ułożenia dłoni pomagają na jakie dolegliwości, jak przebiega przepływ energii, jak reagują różne osoby.

To Hayashi ustandaryzował i usystematyzował metody pracy stosowane do dziś — między innymi układ 12 pozycji dłoni na całym ciele, który wielu praktyków stosuje podczas standardowej sesji. To dzięki niemu Reiki zyskało bardziej praktyczną i przekazywalną formę.

Hayashi zdążył wyuczyć 13 mistrzów Reiki. Jedną z ostatnich była kobieta, która miała zabrać Reiki za ocean.

Hawayo Takata – Reiki dociera do Ameryki

Historia Reiki na Zachodzie zaczyna się od Hawayo Takaty — Japonki urodzonej na Hawajach w 1900 roku. W 1935 roku, ciężko chora (nowotwór, zapalenie wyrostka i kamienie żółciowe), przybyła do Japonii na operację. Intuicja i tajemniczy głos powstrzymały ją od pójścia na stół operacyjny — trafiła zamiast tego do kliniki Hayashiego.

Po czterech miesiącach regularnych sesji wróciła do zdrowia. Efekt był tak spektakularny, że Takata postanowiła nauczyć się Reiki sama. Spędziła rok w klinice jako uczennica i wróciła na Hawaje z pełnymi uprawnieniami do nauczania.

Przez kolejne dekady Takata niestrudzenie praktykowała i nauczała Reiki w Ameryce Północnej. Dostosowała przekaz do zachodniej mentalności — upraszczając opisy energii i odwołując się do pojęć bardziej zrozumiałych dla Amerykanów. Niektórzy tradycjonaliści zarzucali jej, że zmieniła oryginalną japońską formę metody. Faktem jest jednak, że bez niej Reiki prawdopodobnie nigdy nie dotarłoby do Europy.

Do swojej śmierci w 1980 roku Takata wyuczyła 22 mistrzów Reiki — a każdy z nich w kolejnych dekadach nauczył następnych.

Reiki dociera do Europy

Europejska historia Reiki zaczyna się w latach 80. i 90. XX wieku, kiedy uczniowie Takaty zaczęli przyjeżdżać na kontynent i organizować pierwsze szkolenia. Niemcy, Austria i Szwajcaria były pierwszymi krajami, gdzie Reiki zdobyło popularność — już w połowie lat 80. powstawały tam szkoły i stowarzyszenia.

Do Polski Reiki dotarło na przełomie lat 80. i 90., głównie za pośrednictwem nauczycieli z Niemiec i Czech. Dziś w Polsce działają setki praktyków i kilka organizacji zrzeszających mistrzów Reiki.

Dwa nurty: Reiki zachodnie i japońskie

Ciekawym rozdziałem historii Reiki jest odkrycie, że w samej Japonii tradycja przetrwała niezależnie od linii Takaty. Stowarzyszenie Usui Reiki Ryoho Gakkai założone przez samego Usui nigdy nie przestało działać — choć przez dekady było zamknięte dla cudzoziemców.

W latach 90. zachodni praktycy nawiązali kontakt z japońskimi mistrzami i okazało się, że istnieją pewne różnice między Reiki zachodnim (linią Takaty) a japońskim. Japoński nurt kładzie większy nacisk na medytację, hatsureiho (technikę oczyszczania energii) i bezpośrednie doświadczenie Ki. Nurt zachodni jest bardziej ustandaryzowany i skupiony na protokole dłoni.

Dziś oba nurty funkcjonują równolegle, a wielu praktyków czerpie z obu tradycji.

Reiki dziś – fakty i liczby

Historia Reiki trwa do dziś. Metoda jest praktykowana w ponad 100 krajach na świecie. Według szacunków American Hospital Association ponad 800 szpitali w USA oferuje Reiki jako terapię uzupełniającą — w onkologii, kardiologii i opiece paliatywnej.

W 2014 roku Reiki zostało wpisane na listę tradycyjnych japońskich metod zdrowotnych przez japonię. Rośnie też liczba badań naukowych oceniających jego wpływ na redukcję stresu, bólu i poprawę jakości snu.

Od małej wioski w prefekturze Gifu po kliniki w Nowym Jorku, Sydney i Warszawie — historia Reiki to niezwykła opowieść o tym, że odkrycia, które wychodzą naprzeciw prawdziwej ludzkiej potrzebie, zawsze znajdą drogę do tych, którzy ich potrzebują.

Czego historia Reiki uczy o samej metodzie?

Patrząc na ponad sto lat historii Reiki, widać kilka rzeczy, które nie zmieniły się nigdy. Reiki zawsze było przekazywane bezpośrednio od mistrza do ucznia — przez inicjację zwaną attunementem. Zawsze opierało się na założeniu, że człowiek ma zdolność do samoregulacji i uzdrawiania, a Reiki ją wspiera. I zawsze było dostępne dla każdego — niezależnie od przekonań, wykształcenia czy stanu zdrowia.

To właśnie sprawia, że po ponad stu latach historia Reiki nadal się pisze. Każda sesja jest nowym rozdziałem tej opowieści.